Een middag over Vestdijk

Vijftig jaar geleden op 23 maart 1971 overleed Simon Vestdijk, een van onze grootste schrijvers. Een mooie gelegenheid om hem in Zaal 2 van Theater aan het Spui een eerbetoon te brengen.

Musici van Het Residentie Orkest Mara Oosterbaan (viool), Abel Rodriguez Garcia (viool), Jan Buizer (altviool) & Sven Weyens (cello)
Still van alle medewerkers aan de Vestdijkmiddag Theater aan het Spui 28 maart 2021

Duivelskunstenaar, de Nederlandse Thomas Mann maar dan beter, onverbeterlijk stilist, criticus van de burgerlijke moraal, ‘schreef sneller dan God kon lezen.’ En dit zijn dan nog maar een paar omschrijvingen van zijn grote schrijfkracht. Wat is zijn invloed en belang nu? Telt hij nog mee in de huidige letteren?

Op zondagmiddag 28 maart jl boog het “puikje van de Nederlandse letteren en literatuurwetenschap” zich over deze vragen. Schrijvers Alfred Birney, Peter Buwalda en Marja Pruis vertelden over hun relatie met Vestdijk. Prof dr. Jacqueline Bel over zijn belang nu voor de literatuur. Dick Vestdijk bracht gedichten van zijn vader ten gehore en een strijkkwartet van Het Residentie Orkest speelde échte Vestdijk muziek, that is: muziek uit de roman De koperen tuin. Het geheel werd gepresenteerd door Kees ’t Hart.

Credits:

Gasten Alfred Birney, Peter Buwalda, Marja Pruis, Prof dr. Jacqueline Bel, Dick Vestdijk | Onder leiding van Kees ‘t Hart | Musici van Het Residentie Orkest Mara Oosterbaan (viool), Abel Rodriguez Garcia (viool), Jan Buizer (altviool) & Sven Weyens (cello)

Mara Oosterbaan (viool), Abel Rodriguez Garcia (viool), Jan Buizer (altviool) & Sven Weyens (cello)
“Het Vestdijk Kwartet”, speciaal voor deze middag samengesteld uit leden van het Residentie Orkest
Gepubliceerd op
Gecategoriseerd als Blog

De nieuwe koloniale leeslijst

Rasit Elibol (samensteller)
De nieuwe koloniale leeslijst

essays

Bijdragen van onder anderen Alfred Birney, Yra van Dijk, Lotfi El Hamidi, Theodor Holman, Warda El-Kaddouri, Michiel van Kempen, Tessa Leuwsha, Lara Nuberg, Maaike Meijer, Marja Pruis, Alfred Schaffer, Manon Uphoff, Joost de Vries en Gloria Wekker.
Uitgeverij Das Mag
Amsterdam 2021
Paperback 238 pagina’s
Bestel

In deze compilatie van essays van publicisten van uiteenlopende aard worden boeken behandeld, herzien, herwaardeerd of afgeserveerd, dan wel bekeken vanuit nieuwere standpunten. In die zin in de titel van het boek wat misleidend. Het is geen opsomming van titels die een nieuwe koloniale leeslijst zouden moeten vormen. Eerder is het een poging met andere ogen te kijken naar boeken die lang de leeslijsten hebben aangevoerd of eenvoudigweg nooit hebben gehaald. Het boek is lang niet compleet, maar vormt veeleer een aanzet tot het incorporeren van koloniale en postkoloniale literatuur in het Nederlandstalige onderwijs.

Het boek is samengesteld in samenwerking met De Groene Amsterdammer, die schrijft: Nu standbeelden sneuvelen en het Nederlandse koloniale verleden opnieuw tegen het licht wordt gehouden, is het hoog tijd om ons weer te verdiepen in de koloniale letteren. Want is die besmette canon nog het lezen waard? En is het geen tijd om Oeroeg en De stille kracht van hun sokkel te trekken? Waarom is er amper aandacht voor de Surinaamse en Antilliaanse literatuur? En welke boeken en schrijvers zijn er vergeten of over het hoofd gezien?

Namens De Groene Amsterdammer stelde Rasit Elibol De nieuwe koloniale leeslijst samen: een bundel essays die de koloniale klassiekers aan een noodzakelijke nieuwe lezing onderwerpen, maar daar bovenal iets naast en tegenover plaatsen. Behalve ‘de Grote Drie’ van het Indische literaire erfgoed – Multatuli, Louis Couperus en Hella Haasse – lezen we Frans Lopulalan en Suwarsih Djojopuspito, en kijken we naar de grote schrijvers van Suriname, zoals Edgar Cairo en Astrid Roemer, en de Nederlandse Antillen, van Boeli van Leeuwen tot Radna Fabias.

De nieuwe koloniale leeslijst biedt een essentiële dwarsdoorsnede van de koloniale letteren, met werk van radicale denkers, conservatievelingen en vrijheidsvechters dat laat zien wat er in bezette tijden gebeurde en welke nasleep dit had voor latere generaties.

Gepubliceerd op
Gecategoriseerd als Blog

De tolk van Java live

Een moving cover van de dubbel bekroonde bestseller, de roman De tolk van Java (meer dan 120.000 exemplaren verkocht). Mijn uitgever had hem laten maken voor op Facebook, de online speeltuin die ik na een jaar of tien verlaten heb. Het boek zit in de 16e druk, in midprice paperbackvorm, en verkoopt nog altijd goed ondanks de corona-crisis, gesloten boekhandels, lege podia, literaire cafés en zo meer.

De drie rivieren gebundeld

de drie rivieren alfred birney

Drie rivieren spelen een belangrijke rol in het leven van een Nederlandse gitarist die in schitterende vertellingen in dit heruitgegeven en herziene drieluik stromen. De Lossie in Schotland brengt hem naar voorbije eeuwen, toen de oervader van zijn familie voor bewezen moed tijdens veldslagen een familiewapen en een baronie geschonken kreeg. Zijn Nederlandse familiegeschiedenis in latere tijden krijgt gestalte aan de IJssel bij Deventer, de stad waar zijn overgrootvader vandaan komt. Het derde deel is een roadshow naar de Brantas, de langste rivier van Oost-Java, die de koloniale geschiedenis van Nederland in Indonesië weerspiegelt.

‘Aan het toch al schitterende kralensnoer van de Nederlands-Indische literatuur heeft Birney drie parels toegevoegd.’ – Kester Freriks

‘Pas als ik de drie delen naast elkaar bekijk, valt op welk minimalistisch meesterwerk Birney met deze trilogie afgeleverd heeft. Geen letter staat te veel op papier, de drie Rivieren sluiten perfect op elkaar aan.’ – Indisch 3.0

Gepubliceerd op
Gecategoriseerd als Blog

Jongens waren we

Wie een blik op de literaire canon werpt, ziet dat de hoofdrollen aan mannen zijn toebedeeld. Als ze niet agressief zijn (Fight Club), zijn ze idealistisch (‘Titaantjes’) of geil (De Taal der Liefde). En steevast opgetekend door een man.Zo bekeken zijn deze boeken een afspiegeling van de worsteling van de man met de man. Maar hoe moeten we ons verhouden tot deze masculiene leeslijst in tijden van #MeToo en Jordan Peterson, waarin de man is uitgegroeid tot de problematische sekse? Moeten we de boeken die ons de afgelopen decennia hebben verteld wat een man is en kan zijn dan maar ongelezen laten? Of kunnen we, nu mannelijkheid even hard wordt verdedigd als bestreden, het lezen van mannelijke klassiekers als een daad van nieuwsgierigheid, om niet te zeggen subversiviteit, beschouwen?

Jongens waren we biedt een caleidoscopische blik op mannelijkheid in de literatuur en onderwerpt klassiekers aan een nieuwe lezing. Van Baldwin tot Bordewijk, van Bellow tot Birney.

Met essays van onder anderen Marja Pruis, Rob van Essen, Maxim Februari, Niña Weijers, Lotfi El Hamidi, Theodor Holman, Joost de Vries, Rasit Elibol en Miriam Rasch.

Deze verzameling essays, met een ontleding van De tolk van Java door Warda El-Kaddouri is samengesteld onder redactie van Jan Postma, uitgegeven door Das Mag in samenwerking met De Groene Amsterdammer en is hier te bestellen.

 

 

Gepubliceerd op
Gecategoriseerd als Blog

De Littéraire Witte Prijs 2020 voor Alfred Birney’s Niemand bleef

Persbericht:

De Littéraire Witte Prijs, van de Haagse Sociëteit de Witte, zal op 18 maart 2020 worden uitgereikt aan Alfred Birney voor het boek Niemand bleef. Dagboek van Meneer B., dat verscheen in de eerbiedwaardige reeks Privé-domein van De Arbeiderspers. De tweejaarlijkse prijs, bestaande uit €5000,- en een legpenning, wordt dan voor de 21e maal uitgereikt. De eerste winnaar was Hella Haasse in 1977. Naast hoge literaire kwaliteit is ‘een zekere binding aan Den Haag’ een voorwaarde voor deze prijs.

De jury bestond uit drie leden van de Littéraire Tafel van de Sociëteit de Witte: Albert van der Schaaf (voorzitter), Marry Molenaar en Hildelies Pennington de Jongh – Balk.

Juryrapport (beknopt):

De jury was eensluidend van oordeel dat Niemand bleef de Littéraire Witte Prijs 2020 toekomt vanwege de niets ontziende eerlijkheid en openheid over ervaringen en gevoelens, waarmee hij de lezers toegang geeft tot zijn vruchtbaar schrijverschap, zijn ideeën, zijn familie- en liefdesleven, zijn (erotische) fantasieën, zijn vriendschappen, zijn essayistische beschouwingen over collega-schrijvers, zijn muzikale fascinatie, en vele andere kanten van zijn persoonlijkheid. Het boek is geschreven in een aansprekend, helder en van humor en zelfrelativering doortrokken proza.

Het dagboek van Meneer B. speelt vrijwel volledig in Den Haag, waar hij woont en werkt. Na een hartaanval fietst hij regelmatig zijn ‘cardio-revalidatie ronde’ over de Kerkhoflaan waar nog de sfeer hangt van Couperus, langs de Scheveningse gevangenis, waar hij de Littéraire Witte Prijswinnares (1989) Helga Ruebsamen tegenkomt, en vervolgens omhoog over de Scheveningse slag naar de boulevard, waar hij in het duin het verminkte gelaat ‘Light of the Moon’ bewondert en hij de spot drijft met de Sprookjesbeelden aan Zee.

Het dagboek van Meneer B. beslaat een periode tussen 2005 en 2011 waarin sprake is van een ontwikkeling in zijn schrijverschap van ghostwriter om den brode en, na herstel van zijn hartaanval, tot voltooiing van een ‘Rivieren trilogie’ waarna hij besluit tot het schrijven van een ‘duizelingwekkend’ boek, dat hij al op zijn twintigste had willen schrijven. Met dit boek, getiteld De tolk van Java, zou hij in 2017 bij het grote publiek doorbreken en zowel de Libris Literatuurprijs als de Henriette Roland Holst-prijs winnen. Zo kan dit dagboek ook worden gezien als een aanloop naar één van de meest belangwekkende Nederlandse romans van dit decennium.

Dit evenement betreft een besloten evenement, aanwezigheid is alleen toegestaan op uitnodiging.

Update: vanwege de corona-crisis zijn uitreiking en evenement tot nader order uitgesteld.

Gepubliceerd op
Gecategoriseerd als Blog

Toneelversie van De tolk van Java

Na schitterende vertolkingen van Max Havelaar, Heren van de Thee en De Stille Kracht sluit producent Hummelinck Stuurman haar vierluik over ons koloniale verleden in Nederlands-Indië af met De tolk van Java. Dit verhaal over vaders en zonen, naar de prachtige, autobiografische bestseller van Libris Literatuur Prijs-winnaar Alfred Birney, laat een tot nu toe onderbelicht perspectief zien: de trauma’s die vele gemengde Nederlandse en Indische gezinnen aan hun verleden overhielden. Alan’s gezin en zijn jeugd worden bepaald door een tirannieke vader. Wanneer Alan diens vroegere dagboeken over zijn leven in Indië gaat lezen, wankelen echter zijn sarcasme en haat. Is begrip mogelijk?

De tolk van Java is spannend, ontroerend en bij vlagen humoristisch. De voorstelling geeft inzicht in onze koloniale geschiedenis en het complexe mechanisme van hoe slachtoffers daders kunnen worden. Het ene moment vecht je met elkaar, om vervolgens lijnrecht tegenover elkaar te staan. Wat voor gevolgen heeft dit voor een mens, zijn omgeving en het leven dat nog voor ze ligt?

Na enkele try outs, waarvan de laatste in Den Haag in de Koninklijke Schouwburg op vrijdag de 15e november, ging de toneelwerking van de bestseller De tolk van Java in première op zaterdag de 16e november om 20:15 uur. Voor wie de indrukwekkende voorstelling heeft gemist: er volgt nog een derde in Den Haag, op vrijdag 21 januari 2020. In totaal worden er 50 voorstellingen door het hele land opgevoerd.

Volledige toneelversie van De tolk van Java

Voor de speeldata van 50 voorstellingen op diverse landelijke podia, bezoek de website van Hummelinck Stuurman Theaterbureau.

Recensies toneelversie:

‘Birneys boek is door Ignace Cornelissen uitstekend bewerkt voor theater.’ – Trouw ****

‘De toneelbewerking daarvan levert een indrukwekkende voorstelling op. Kippenvel.’ – Theaterkrant

‘Theaterbewerking De Tolk van Java maakt diepe indruk’ – TheaterParadijs

‘De tolk van Java’ van Theaterbureau Hummelinck Stuurman is gedurfd sober theater, dat op integere wijze de confrontatie met het verleden aangaat.’ – NRC ****

‘Het is aangrijpende materie, door Alfred Birney verwerkt in een pijnlijk boek, niet voor niets een bestseller en bekroond met de Libris Literatuurprijs. Maar de toneelversie stelt teleur. Zonde.’ – de Volkskrant **

‘Als je een roman van 540 bladzijden terugbrengt naar een toneelstuk van twee uur, moet er doorgestreept worden. Dat heeft theatermaker Ignace Cornelissen in de toneelbewerking voortreffelijk gedaan.’ – PZC

‘Met De tolk van Java, waarin Bruijning en Stheins excelleren, sluit producent Hummelinck Stuurman op waardige en gedurfde wijze haar vierluik over het koloniale verleden in Nederlands-Indië af.’ RTVA

Gepubliceerd op
Gecategoriseerd als Blog

Fluiten in het donker: De kloof

De vierde editie van Fluiten in het donker is een samenwerkingsverband van de drie omroepen AVROTROS, NTR en VPRO, het NPO-fonds en het Nederlands Letterenfonds. Dit jaar staat de editie van Fluiten in het donker in het teken van monologen van schrijvers rond het thema de kloof. Alfred Birney schreef Hallucinair ritueel, dat wordt uitgezonden als aflevering 6 in een podcastuitzending van 12 minuten vanaf woensdag 19 december. Nacht vrijdag 28 op zaterdag 28 december op Radio 1 van 00:00 – 01:00. Alfred Birney’s hoorspel Fluiten in het donker met aansluitend een interview met de schrijver in VPRO’s Nooit meer slapen.

de kloof vpro birney

Gepubliceerd op
Gecategoriseerd als Blog