Tekst voor Gerard Mosterds “Ketuk Tilu Revisited”

Verleden week voltooide ik een tekst voor de choreograaf Gerard Mosterd. Hij was op zoek naar een nieuwe combinatie van kunststijlen voor zijn remake van “Ketuk Tilu”, waarmee hij in 1999 opzien baarde. “Ketuk Tilu” is een mix van Indonesische en moderne dans. Gerard Mosterds invalshoek was onder meer de “Jaipongan”, een dans- en muziekvorm die teruggreep op een stijl van een dansende straatprostituée en haar “Ketuk Tilu”- orkest uit Bandung, West-Java, later doorontwikkeld door anderen tot een Indonesisch antwoord op de westerse rock & roll, die jarenlang verboden was in het land. Na een optreden met zijn “Ketuk Tilu” op de Pasar Malam Besar in 1999 toerde Gerard Mosterd met zijn dansgroep door Indonesië. Nu, negen jaar later, gaat hij met een remake de planken op. Voor het eerst in zijn carrière gebruikt hij gesproken tekst. Voor “Ketuk Tilu Revisited” begon ik met een bestaande tekst, die gaandeweg, in zeven versies, een metamorfose onderging. Het resultaat van dans, muziek en woord kunt u gaan zien op de komende Pasar Malam Besar in Den Haag. Podium: Bintang Theater. Tijden: woensdag 21 mei 13:00 uur; zaterdag 24 mei 15:45 uur en donderdag 29 mei 13:00 uur. Na deze eerste optredens gaat Gerard Mosterd met zijn dansgezelschap een toernee maken door Nederland en Indonesië.

Ontwerptekst Monoloog voor Ketuk Tilu

Als ik een fresco op de muur schilder, hoef ik het niet te vertellen. Het kan ook in graffiti. Misschien is dat wel leuker: kliederen met spuitbussen. Maar ik ben niet handig, ik kan niet eens tekenen. De vogel zou nog wel gaan. De sandalen worden moeilijk. Ik zou er schoenen van kunnen maken. Klompen desnoods. Maar één verkeerde beweging met kwast of spuitbus en je krijgt een stel VOC-schepen te zien. Het zijn mijn sandalen op het droge zand. Ze vormen een driehoek met een grafsteen en een vliegende raaf. Een muurgedicht ligt me misschien beter. Zou men het begrijpen? Ik zal het toch eerst aan iemand moeten vertellen.

Ik heb een keer de lange reis gemaakt en kreeg een satori aan het graf van mijn grootmoeder. Een cadeautje van de Goden. Een raaf kwam aangevlogen en haalde me uit het ogenblik van verlichting. Ze herinnerde me aan een droom van mijn moeder. Of was het een droom van mijn vader geweest? Op een nacht vloog een raaf door de slaapkamer van mijn ouders. Ze kwam de dood van mijn grootmoeder aankondigen. Mijn ouders dansten een ongelukkige tango, hun huwelijk werd verbroken. Welke sterveling onthoudt andermans dromen? Alleen ík ben zo dwaas. Had de scheiding van mijn ouders mijn grootmoeders dood bespoedigd? Ik ben de volgorde kwijt.

Ik probeerde het schrift te lezen op de kleine grafsteen. De letters waren nauwelijks leesbaar, weggespoeld onder vele moessonregens. Maar in elk van de vier hoeken waren nog Chinese tekens zichtbaar. Toen kreeg ik die opwelling. Ik besloot mijn sandalen uit te trekken en ze te begraven aan de voet van het graf van mijn grootmoeder. Geen moslim in de omtrek begreep die onorthodoxe daad.

Ik wil terug. Mijn verlangen naar die plek wordt aldoor sterker. Ik word gek in dit land van mist en regen. Vorst en sneeuw verstikken mijn herinneringen. Het is veertig jaar na de dood van mijn grootmoeder. Mijn moeder vertelde altijd dat via mijn grootmoeder een vloek van Java onze kant op is gegaan. Ik ben haar oudste zoon. Misschien heb ik haar woorden te absoluut genomen. Als je in een vloek gelooft, geloof je ook dat je die kunt afsmeken. Als ik een selamatan organiseer, dan kan ik het idee loslaten. Ja! Ik ga terug, terug, en stem de boze geesten gunstig! Ik ga terug, terug en zoek een toko voor een selamatan! Waarom symbolisch dag en nacht in mijn sandalen aan mijn grootmoeders graf blijven staan? Ik moet eruit stappen en een mudin laten bidden bij een magische picknick. De voorgeschreven bloemen strooien op het graf en dan zal het zijn gedaan. Wie weet hoeveel ik achter me zal laten?

N.B. Deze tekst is later bewerkt voor de dansvoorstelling. Het motief komt terug in mijn novelle Rivier de Brantas.

Gepubliceerd op
Gecategoriseerd als Weblog