Kill Oeroeg!

Gut, de Oude Media beginnen wakker te worden. Of ze vallen nog net niet in slaap. Hoogstwaarschijnlijk is het laatste het geval. De Volkskrant van vandaag, donderdag 5 november 2009, kopt op pagina 33 in de rubriek Media & Mensen onder de kolom Weekbladen:


Tuttige romannetjes en gestileerde bullshit

In de rubriek worden de grote weekbladen in vogelvlucht bekeken: Vrij Nederland, Elsevier, HP/De Tijd en De Groene Amsterdammer. Quote: ‘Prikkelender is het stuk over Oeroeg, het boek van Hella Haasse, dat de CPNB deze weken cadeau doet in de campagne Nederland Leest. De Groene vat de ‘aanhoudende controverse’ samen die sinds het verschijnen in 1948 bestaat: het werkje is volgens critici uit Indische kring ‘een tuttig eurocentrisch romannetje’.

Deze diskwalificatie is afkomstig uit mijn Yournael van Cyberney, die in 2000 als e-zine het web bestormde en in 2001 in boekvorm werd uitgegeven. Ik blogde al eerder dat Hella Haasse en Rudy Kousbroek een speciaal debat wensten over deze gewraakte passage. En dat ze die kregen. En dat Hella Haasse mij voor de voeten wierp dat ik haar ‘een trut’ had genoemd. Over lezen gesproken.

Nederland Leest Niet. Zo luidt mijn pamflet tegen die stompzinnige CPNB. Het staat afgedrukt in het herfstnummer van Archipel Magazine. Lizzy van Leeuwen is ermee aan de gang gegaan en is verantwoordelijk voor het anti-Oeroeg-stuk in De Groene Amsterdammer. Mijn diskwalificatie begint onderhand een runnin’ gag te worden. Kijk maar op de cover van De Groene Amsterdammer van deze week (6 november 2009):


Oeroeg
Indo’s en totoks over Haasses ‘tuttig eurocentrisch romannetje’

Lizzy van Leeuwen, Our Lady in Amsterdam (vrij naar Graham Greene), is geweldig op dreef in haar stuk Indo’s versus totoks; Er bestaan geen Oeroegs. Haar stuk over de al zestigjarige durende discussie over het ‘foute’ (Tjalie Robinsons diskwalificatie) Oeroeg is een must read voor iedereen die werkelijk wil weten hoe de vork in de steel zit rond de idiote canonisering van de Nederlandstalige letteren en het koloniale gejammer van mensen als Rudy Kousbroek en Hella Haasse. Als de runnin’ gag ‘eurocentrisch romannetje’ echt blijft rondzingen, dan zal de actie van de CPNB, die nooit luisterde naar de stemmen uit Indo-kringen, uiteindelijk de dood betekenen van Oeroeg. Ja, een langzame, zoals van die andere abjecte novelle Orpheus in de desa van Augusta de Wit, een boek dat ruim tachtig jaar op de leeslijsten van de middelbare scholen mocht prijken, waarmee de Indo vanzelfsprekenderwijs als een subversieve figuur met leesgif bij de onbevooroordeelde jonge lezers werd geïnjecteerd.

Oeroeg zet op geen enkele manier aan tot werkelijk nadenken, getuige de meer dan tachtig onnozele en lovende recensies in het huidige tijdsgewricht, eenvoudig omdat de hoofdfiguur niet nadenkt, en zijn schepper Hella Haasse dat na meer dan zestig jaar ook nog altijd niet heeft geleerd. Als veelgelezen schrijvers al niet nadenken, hoe kunnen hun toegewijde lezers dat dan ooit leren? Hier bewijst de kritiek, de goed doorwrochte stukken, haar waarde. Lezen dus, De Groene Amsterdammer van deze week.

De CPNB zal ongetwijfeld verklaren dat ze een discussie heeft willen uitlokken. Vergeet het. Ze wilden gewoon weer eens de aandacht op zichzelf vestigen en hebben daarbij zeer onnadenkend en onwetend in de koloniale leestrommel getast. Zoals te doen gebruikelijk bij die schimmige club van boekhandelaren en overige maffiosi.