Kerstboodschap

alfred birney Volgens een borrelpraatgezegde loopt Nederland zo’n 30 jaar achter op de Verenigde Staten van Amerika. Amerika is een federatie van 50 staten. Nederland wordt wel eens de 51e staat van de VS genoemd wanneer het zich als braafste leerlingetje van de klas toont. Als voorzitter van de EU wilde Nederland laatst bijvoorbeeld nog even in de luwte tijdens de kwestie Turkije de multinational Microsoft met een hamerstuk bedienen. Daar heeft Polen heel wijs ten leste een stokje voor gestoken.

Ruim 30 jaar geleden (1969) had Elvis Presley een wereldhit met ‘In the ghetto’. Sneeuw valt in Chicago. Op een koude ochtend wordt een kind geboren, wéér een kind te veel in het getto. Het joch groeit op voor galg en rad, hij leert stelen en vechten voor zijn brood. Op een avond wil hij weg uit de buurt. Hij koopt een revolver, jat een auto, maar komt niet ver. Daar ligt hij: zijn gezicht in de sneeuw, revolver nog in de hand, mensen drommen om zijn levenloze lichaam heen.

Dat soort toestanden is alleen mogelijk in Amerika, dachten we dertig jaar terug. Inmiddels zwerven duizenden jongeren zonder thuis langs de Nederlandse straten. En dit verschijnsel is niet van gisteren. In 1993 nam de Zangeres Zonder Naam al een album op ten bate van de Stichting Zwerfkinderen Nederland, die nu onderdak heeft bij Stichting Zwerfjongeren Nederland. Want ook stichtingen kunnen dakloos worden, vooral als ze niet worden gesubsidieerd door de overheid.

Onze minister-president acht het in de week voor kerst van belang alvast te melden dat hij ook in 2007 voor een nieuwe ambtstermijn wil gaan. Er valt namelijk nog zo veel te doen. Ja, dat weten we. Het zou hem als christen sieren om rond de kerst ook eens stil te staan bij de eenzaamheid van onze zwerfjongeren. Die staan toch duidelijk ergens symbool voor. Balkenende zoekt het liever wat verderop en stuurt onze soldaten in Irak een cd met een door hem ingesproken stoffig missionarisgedicht van Anton van Duinkerken: ‘Nu zal het wel gauw gaan sneeuwen’.

Nou, in de eerste zin van ‘In the ghetto’ sneeuwt het al. Niet zoals Anton van Duinkerken voor ogen stond. Geen verheven rijmelarij. Direct tot de kern. De kloof tussen arm en rijk, zwart en wit, de burger die de andere kant op kijkt. Maar ja, ‘hebt uw naaste lief’ of ‘gij zult niet doden’ kan Balkenende natuurlijk moeilijk in zijn mond nemen. Er wordt gesjoemeld met die geboden uit de Bijbel, die een revival beleeft op het podium der heilige boeken. Dat ook songteksten weinig uithalen doet er niet toe voor de muziekindustrie. Wat er deze dagen toe doet is dat de verlichting van de kerstboom niet uitvalt, de kalkoenvulling niet dilettanterig kwistig van kruiden is voorzien, de wijn niet naar oude kurk smaakt en er geen vlekken op je kostuum komen. Voor de rest is het hopen op een witte kerst. Sneeuw op straat. Mooi om naar te kijken. Niet om met je smoel in te liggen natuurlijk. Nou ja, even dan. Voor de lol.

Haagsche Courant, vrijdag 24 december 2004