Doof, stom en blind

Ik geloof dat ik op de elpeehoes viel. Een vreemde blauwe gerasterde wereldbol. Dat het om een rockopera ging, intrigeerde me. Gefuseerde pop en klassieke tuttigheid, geschreven door Pete Townshend, leider van de ruige band The Who. Dubbelelpee, ook dat nog. De hoes lag in de etalage van een high brow-grammofoonplatenzaakje in de Piet Heinstraat; ik was een arme jongen van achttien (ben nog steeds arm trouwens, maar dat maakt niet uit) en moest er een poosje voor sparen. Toen ik de rockopera Tommy eenmaal te pakken had, heb ik me wekenlang verschanst achter een grammofoonspeler, in de klep waarvan twee boxen zaten die je uit elkaar voor je op tafel kon zetten voor stereofonie. Mooi intro op de akoestische gitaar. Dat die harkerige Pete Townshend zo kon spelen, had ik niet verwacht. Enfin, met pen, papier en woordenboek de teksten te lijf, want een opera moet je verstaan, anders is er niks aan.

Ik heb de elpee niet meer en ik voel de behoefte niet de muziek op cd aan te schaffen, bang dat ik er geen bal meer aan zal vinden. Het verhaal had mij indertijd in de ban, want hoe kon een jongen die doof, stom en blind was nou zo’n grote flipperkoning worden? Pete Townshends boodschap zal onder meer wel zijn geweest dat een mens een mens is zolang een mens kan voelen, maar dat wist ik toen niet zo te verwoorden.

Er zat een nummer in die rockopera waarbij ik me altijd bijzonder onbehaaglijk begon te voelen, een rare tekst geschreven op een wijs en in een maat die me tegenstonden. Mijn woordenboek hielp me ook al niet bijster bij mijn pogingen te begrijpen wat dat fiddle about al niet kon betekenen. Ging het om een oom die aan de jongen zat te friemelen?

Nu dan, jaren later, lees ik op Google News het bericht dat Pete Townshend op borgtocht is vrijgelaten in een kinderpornoschandaal. Pete Townshend verklaarde dat hij bezig is zijn autobiografie te schrijven, waarin hij een belastende verklaring wil opnemen jegens de vriend van zijn grootmoeder, bij wie hij rond zijn zesde jaar in huis woonde… Goed, die stond dus model voor die oom in de rockopera. Is dat een afdoende verklaring voor Pete Townshends gesurf naar internetsites die kinderporno aanbieden? Juridisch niet in Engeland, psychologisch wel. Want het kan zijn dat je in je jeugd zo seksueel mishandeld bent dat je later uit woede obscure plaatjes gaat bekijken in een volstrekte eenzame en tot mislukken gedoemde poging te achterhalen wat jou destijds eigenlijk overkomen is. Zoals mensen die in hun jeugd dermate zijn mishandeld, dat ze later bijvoorbeeld messen gaan verzamelen, waarmee ze hun muren volhangen. Mocht Pete Townshends fixatie voortkomen uit eigen slachtofferschap en hij wordt gestraft, dan gebeurt dat uiteindelijk om wat een ander hem heeft aangedaan. Waarmee de onuitroeibaarheid van onrecht ook nog maar eens en passant zou worden aangetoond.

Haagsche Courant, vrijdag 24 januari 2003