Categoriearchief: Blog

Bulkboek Literaire Marathon Rotterdam

Op 1 en 2 oktober 2021 vindt de Passionate Bulkboek Literaire Marathon plaats. Het evenement wordt georganiseerd bij en in samenwerking met Debatpodium Arminius in Rotterdam. Tijdens een programma dat twee aaneengesloten dagen beslaat, dragen maar liefst 300 auteurs voor. Dit ter gelegenheid van het feestelijke 25-jarige jubileum van Passionate Bulkboek.

Alfred Birney beklimt het podium om half een in de nacht van zaterdag de 1e op zondag 2e oktober en leest voor in de grote zaal uit eigen werk, hij weet nog niet wat . Zie schema linksonder (click erop voor vergroting). Voor alle info click hier.

Exploring Stories 25 september Tivoli Vredenburg Utrecht

Alfred Birney en Gustaaf Peek zijn uitgenodigd om op het International Literature Festival Utrecht (ILFU) te komen praten over kolonialisme en de invloed daaruit op de literatuur (“een gesprek op vleugels van historie, kennis en verbeelding”). Gespreksleider is Eveline Rethmeier. Het gesprek op het festival zal plaatsvinden op zaterdag 25 september van 17:00 tot 17:45 uur.

Op zaterdag 25 september vindt de eerste editie van Exploring Stories plaats: een speciale festivaldag op het ILFU gewijd aan de ‘hete hangijzers’ oftewel actuele thema’s van onze tijd. Op Exploring Stories staan onderwerpen als klimaat, ongelijkheid, oud en nieuw kolonialisme, feminisme en de kracht van fictie centraal. Een uniek ensemble van buitenlandse en Nederlandse schrijvers gaat hierover met elkaar en het publiek in gesprek, live dan wel online. Onder andere Ayaan Hirsi Ali, Lale Gül, Roxane Gay, Roberto Saviano, Jeanette Winterson, Tahar Ben Jelloun en Alfred Birney staan op het programma van het Utrechtse festival.

Exploring Stories vindt plaats op zaterdag 25 september vanaf 14.00 uur in TivoliVredenburg. Het belooft een walhalla voor literatuurliefhebbers te worden, met een vol programma over uiteenlopende grote thema’s. Bekende buitenlandse en Nederlandse auteurs maken hun opwachting in Utrecht. De Italiaanse journalist en auteur Roberto Saviano (Gomorra) gaat in gesprek met schrijver Désanne van Brederode over waarheid en criminaliteit. De Amerikaanse schrijver en cultuurcriticus Roxane Gay spreekt met interviewer en schrijver Samya Hafsaoui over representatie en privilege. De Britse auteur Jeanette Winterson spreekt met essayist Miriam Rasch over frictie, data en AI: de intelligentie van de toekomst. De Kameroense schrijver Imbolo Mbue (Hoe mooi wij waren, over de strijd van een fictief Afrikaans dorp tegen een Amerikaanse oliemaatschappij) gaat in gesprek met schrijver en regisseur Rebekka de Wit van de voorstelling De zaak Shell. Caroline Lamarche en Manon Uphoff gaan met elkaar in gesprek naar aanleiding van hun romans over ondermijnende relaties en seksueel misbruik. Gelauwerd schrijver en veeltwitteraar Joyce Carol Oates spreekt met auteur Kristien Hemmerechts over hoe taal de wereld vormgeeft. De grootste Marokkaanse auteur van dit moment Tahar Ben Jelloun wordt geïnterviewd door Abdelkader Benali over zijn nieuwste boek Le miel et l’amerture. Met schrijver Lisa Weeda bespreken we de rol van fictie bij het in beeld brengen van de politiek en geschiedenis van een land, in haar geval Oekraïne. Alfred Birney en Gustaaf Peek praten over oud en nieuw kolonialisme. En schrijvers Ayaan Hirsi Ali en Lale Gül spreken met elkaar over het streven naar vrijheid en onafhankelijkheid en de onmogelijkheid van de weg terug.

Zie voor het volledige programma en tickets:

https://www.ilfu.com/evenement/ilfu-exploring-stories/

De tolk van Java in Salamander reeks

Zeventiende druk! Nu in Salamander!

de tolk van java birney salamander reeeks

Alfred Birney
De tolk van Java

Singel Uitgeverijen | De Geus
1e druk 2016
17e druk in Salamander 2021
Omslag: Sander Patelski
Paperback € 20,00
Genre: Literaire roman
Aantal bladzijdes: 540
Bestellen

Voor een Helmondse schoenmakersdochter, een Indische voormalige oorlogstolk en hun zoon bestaat er geen heden. Alleen een belast verleden. De zoon achtervolgt zijn ouders met vragen over de oorlog in Nederlands-Indië die doorwoedt in het gezin. Hun verhalen zijn spannend, hilarisch, gruwelijk, niet te bevatten, rauw, maar niet zonder humor.

Winnaar Libris Literatuur Prijs 2017. De prijs voor de beste oorspronkelijk Nederlandstalige roman van het afgelopen jaar gaat naar een roman ‘waarin je je als lezer door de sublieme stijl bijna medeplichtig voelt aan de beschreven wreedheden en tegelijk ook de kracht ervaart om te willen overleven.’ – aldus juryvoorzitter Janine van den Ende bij de bekendmaking in het Amstel Hotel te Amsterdam. Meer…

Bekroond met de Henriëtte Roland Holst-prijs 2017. ‘De tolk van Java is zonder discussie een grensverleggend boek, dat literair niveau aan sociale bewogenheid paart. Toch is het bovenal een langgerekte demonstratie van de verbluffende vermogens van vertelkracht: de roman heelt, ontwricht, vernieuwt en ontroert.’

Recensies:

‘Indrukwekkende roman.’ – AD *****

De tolk van Java is een meesterlijke roman. Birney legt met dit familieverhaal meedogenloos een wezenlijk deel van de Nederlandse geschiedenis bloot. Die misdadige kant van het verleden is in de jaren vijftig met opzet weggemoffeld in de ideologie van de vrolijke wederopbouw. Bij de lezers zal deze meesterlijke roman nog lang nadreunen.’ – de Volkskrant****

‘Birney gaat niets uit de weg. Als je zo kunt schrijven, kun je alles aan. Wat mij betreft zijn magnum opus.’ – Groene Amsterdammer

‘Ademloze woordenstroom, die van veel taalgevoel getuigt.’ – NRC****

De tolk van Java, een magistrale roman over het geweld van het kolonialisme, de dekolonisatieoorlog, de repatriëring en de verstrekkende gevolgen van dit alles voor generaties van betrokkenen. De voorsprong die individuele ervaring en zeggingskracht en vooral noodzaak met dit boek hebben genomen in het postkoloniale debat wordt, vermoed ik, niet meer ingehaald door de geschiedwetenschap – Engels- of Nederlandstalig.’ – De Groene Amsterdammer

De Littéraire Witte Prijs 2020 voor Niemand bleef

Niemand bleef Mr B Alfred Birney
Niemand bleef; dagboek van Mr. B., 2019

Persbericht:

De Littéraire Witte Prijs, van de Haagse Sociëteit de Witte, zal op 18 maart 2020 worden uitgereikt aan Alfred Birney voor het boek Niemand bleef. Dagboek van Meneer B., dat verscheen in de eerbiedwaardige reeks Privé-domein van De Arbeiderspers. De tweejaarlijkse prijs, bestaande uit €5000,- en een legpenning, wordt dan voor de 21e maal uitgereikt. De eerste winnaar was Hella Haasse in 1977. Naast hoge literaire kwaliteit is ‘een zekere binding aan Den Haag’ een voorwaarde voor deze prijs.

De jury bestond uit drie leden van de Littéraire Tafel van de Sociëteit de Witte: Albert van der Schaaf (voorzitter), Marry Molenaar en Hildelies Pennington de Jongh – Balk.

Juryrapport (beknopt):

De jury was eensluidend van oordeel dat Niemand bleef de Littéraire Witte Prijs 2020 toekomt vanwege de niets ontziende eerlijkheid en openheid over ervaringen en gevoelens, waarmee hij de lezers toegang geeft tot zijn vruchtbaar schrijverschap, zijn ideeën, zijn familie- en liefdesleven, zijn (erotische) fantasieën, zijn vriendschappen, zijn essayistische beschouwingen over collega-schrijvers, zijn muzikale fascinatie, en vele andere kanten van zijn persoonlijkheid. Het boek is geschreven in een aansprekend, helder en van humor en zelfrelativering doortrokken proza.

Het dagboek van Meneer B. speelt vrijwel volledig in Den Haag, waar hij woont en werkt. Na een hartaanval fietst hij regelmatig zijn ‘cardio-revalidatie ronde’ over de Kerkhoflaan waar nog de sfeer hangt van Couperus, langs de Scheveningse gevangenis, waar hij de Littéraire Witte Prijswinnares (1989) Helga Ruebsamen tegenkomt, en vervolgens omhoog over de Scheveningse slag naar de boulevard, waar hij in het duin het verminkte gelaat ‘Light of the Moon’ bewondert en hij de spot drijft met de Sprookjesbeelden aan Zee.

Het dagboek van Meneer B. beslaat een periode tussen 2005 en 2011 waarin sprake is van een ontwikkeling in zijn schrijverschap van ghostwriter om den brode en, na herstel van zijn hartaanval, tot voltooiing van een ‘Rivieren trilogie’ waarna hij besluit tot het schrijven van een ‘duizelingwekkend’ boek, dat hij al op zijn twintigste had willen schrijven. Met dit boek, getiteld De tolk van Java, zou hij in 2017 bij het grote publiek doorbreken en zowel de Libris Literatuurprijs als de Henriette Roland Holst-prijs winnen. Zo kan dit dagboek ook worden gezien als een aanloop naar één van de meest belangwekkende Nederlandse romans van dit decennium.

Dit evenement betreft een besloten evenement, aanwezigheid is alleen toegestaan op uitnodiging.

Update: vanwege de corona-crisis zijn uitreiking en evenement tot nader order uitgesteld.

Toneelversie van De tolk van Java

Na schitterende vertolkingen van Max Havelaar, Heren van de Thee en De Stille Kracht sluit producent Hummelinck Stuurman haar vierluik over ons koloniale verleden in Nederlands-Indië af met De tolk van Java. Dit verhaal over vaders en zonen, naar de prachtige, autobiografische bestseller van Libris Literatuur Prijs-winnaar Alfred Birney, laat een tot nu toe onderbelicht perspectief zien: de trauma’s die vele gemengde Nederlandse en Indische gezinnen aan hun verleden overhielden. Alan’s gezin en zijn jeugd worden bepaald door een tirannieke vader. Wanneer Alan diens vroegere dagboeken over zijn leven in Indië gaat lezen, wankelen echter zijn sarcasme en haat. Is begrip mogelijk?

De tolk van Java is spannend, ontroerend en bij vlagen humoristisch. De voorstelling geeft inzicht in onze koloniale geschiedenis en het complexe mechanisme van hoe slachtoffers daders kunnen worden. Het ene moment vecht je met elkaar, om vervolgens lijnrecht tegenover elkaar te staan. Wat voor gevolgen heeft dit voor een mens, zijn omgeving en het leven dat nog voor ze ligt?

Na enkele try outs, waarvan de laatste in Den Haag in de Koninklijke Schouwburg op vrijdag de 15e november, ging de toneelwerking van de bestseller De tolk van Java in première op zaterdag de 16e november om 20:15 uur. Voor wie de indrukwekkende voorstelling heeft gemist: er volgt nog een derde in Den Haag, op vrijdag 21 januari 2020. In totaal worden er 50 voorstellingen door het hele land opgevoerd.

Voor de speeldata van 50 voorstellingen op diverse landelijke podia, bezoek de website van Hummelinck Stuurman Theaterbureau.

Recensies toneelversie:

‘Birneys boek is door Ignace Cornelissen uitstekend bewerkt voor theater.’ – Trouw ****

‘De toneelbewerking daarvan levert een indrukwekkende voorstelling op. Kippenvel.’ – Theaterkrant

‘Theaterbewerking De Tolk van Java maakt diepe indruk’ – TheaterParadijs

‘De tolk van Java’ van Theaterbureau Hummelinck Stuurman is gedurfd sober theater, dat op integere wijze de confrontatie met het verleden aangaat.’ – NRC ****

‘Het is aangrijpende materie, door Alfred Birney verwerkt in een pijnlijk boek, niet voor niets een bestseller en bekroond met de Libris Literatuurprijs. Maar de toneelversie stelt teleur. Zonde.’ – de Volkskrant **

‘Als je een roman van 540 bladzijden terugbrengt naar een toneelstuk van twee uur, moet er doorgestreept worden. Dat heeft theatermaker Ignace Cornelissen in de toneelbewerking voortreffelijk gedaan.’ – PZC

‘Met De tolk van Java, waarin Bruijning en Stheins excelleren, sluit producent Hummelinck Stuurman op waardige en gedurfde wijze haar vierluik over het koloniale verleden in Nederlands-Indië af.’ RTVA

Work in progress (roman)

manuscript tolk van java

Dit is een snapshot met een iPhone 4 van de eerste versie van mijn aanstaande roman, vers uitgeprint op 460 A4’tjes 70 grams papier, lettertype Times New Roman, regelafstand 1,5 – om kort te gaan: 195.974 woorden. Dat is een pak papier goed voor een paperback van 600 – 700 bladzijden. Zo’n dikke pil schreef ik nooit eerder.

Mijn dikste boek tot nu toe was Het verloren lied, een roman van ongeveer 80.000 woorden, goed voor een paperback van 320 bladzijden. Mijn dunste boek is de novelle Rivier de Lossie, in manuscript 21.501 woorden. Afgerond is mijn dunste boek dus 20.000 woorden lang en dit manuscript, dat ik hier op schoot heb, bijna tienmaal dikker met zo’n 200.000 woorden.

In een dun boek moet elke bladzijde goed zijn, je hebt eenvoudig geen tijd om een aantal zwakke bladzijden goed te maken. Met een dik boek heb je meer speling, je kunt jezelf wel wat minder sterk geschreven bladzijden veroorloven. Dat weet elke schrijver. Maar dan moet het wel een boek zijn met een sterk verhaal, anders smijten de lezers het in de hoek. Ik streef ernaar waar mogelijk flink te schrappen.

Ik schrijf mijn boeken meestal in drie versies. Met deze eerste versie op schoot ga ik het proberen te lezen zoals een lezer dat doet, dus zonder potlood erbij. Dat is al een hele kunst: net doen alsof je alles voor het eerst leest. Fouten laat ik staan, ik kijk alleen naar de voortgang van het verhaal. Aantekeningen maak ik niet. De compositie is goed, denk ik. Ik onthoud vanzelf wel waar het boek eventueel inzakt. Dit zijn spannende dagen voor me.

Ik zou niet weten hoelang ik precies aan dit enorme boek heb gewerkt. Er staan herschreven stukken in van twaalf jaar terug, een interview met mijn moeder en informatie uit de memoires van mijn vader gaan zelfs terug tot 1985. Ik ben aan dit manuscript begonnen direct na de publicatie van mijn essay De dubieuzen in 2012. Hier ligt dus het resultaat van twee jaar hard en intensief ‘s nachts in afzondering werken. Ik zou die twee jaren niet graag overdoen…

Later meer over de voortgang, en de inhoud, van dit boek, dat waarschijnlijk De tolk van Java gaat heten.

The good mole

raaf One morning the good mole was turned out of his bed by two ravens in uniform. They told him to get out of his hole immediately. When he asked for their identification they sniggered a little, made jokes about his blindness, and then said: ‘We have a weekend contract, a gig, badly paid, so do us a favour and leave your hole.’
Without further discussion they roughly pulled him outside.
‘Any family members indoors?’
The mole shook his head and mumbled: ‘Divorced.’
‘Good,’ said the first raven. ‘Listen, you had the temerity to dig underneath the king’s flowerbed which had been especially created for this weekend. Therefore the chances are that it is about to collapse. And the king has already such trouble with his back. So clear off! We’ve given you more than enough notice now.’
‘But I was not given a temporary digging restriction at all,’ said the mole in defense of himself. ‘Therefore I am not guilty of anything!’
‘Ah,’ said the second raven, ‘who’s talking about guilt. You won’t get a fine you know. C’mon, have a good look around you and explore this spacious land. You wouldn’t make a fuss about a bit of land, would you?’
The good mole was getting nervous because of the bright sunlight and did not protest any longer, and a little further up he disappeared under the ground again. The ravens fitted a sign on the flowerbed which said N0 TRESPASSING, drew their swords and stood sentinel on either side of the hole.
That night the good mole could not get to sleep. His new hole, dug in a hurry, did not meet the regulations of containing at least one emergency exit. Worried about this defect he started to dig all over again. But once he got going, he came upon a thin obstruction which instantly ruptured. He heard the shrieks of a woman, a man swearing and then a call for help. Barely had he recovered from the shock when he was grabbed by the collar, taken outside and given a whack on his head by two feathered men.
When the sun stood high in the sky he regained consciousness in a hollow tree flanked by the two ravens. The ravens were of the opinion that the mole should be on trial for a disturbance of domestic peace. The good mole, however, appealed on the grounds that circumstances beyond his control had forced him to dig without preconceived plan.
‘The case is very precarious. Notwithstanding your circumstances you shall at least have to be arrested and charged with voyeurism. You caught the king with his mistress, didn’t you, and what’s more, in a compromising position,’ sniggered the ravens.
‘But I haven’t seen a king at all, let alone his mistress!’ said the good mole in defense of himself.
‘Hmm ye-es, we didn’t take your blindness into consideration a moment ago.’
Relieved the good mole made a move to leave the hollow tree.
‘Hold on, just you wait a minute! Now that you know about the whole affair… You only need to make a phone call to a journalist and the king hangs.’
‘That’s what I would never do. I swear! And isn’t it because of your thoughtlessness that I came to know about it?’
‘Well, yes, it’s distressing, but it can’t be helped,’ they decided shrugging their shoulders.
It was a long trip to the sea and to relieve the boredom the ravens took turns in hurling the mole to each other. When they dropped him, somewhere over the water, they said to each other: ‘It was well worth the trouble. The king’s mistress looked superb.’
And chortling they tossed their stained tissues after him.

De Volkskrant, 4 jul 1984

Mikado pers, Den Haag: 1984. Bibliofiele oplage van 75 genummerde & gesigneerde exemplaren. Illustraties: Alfredo Prein

Copyright © 1984, Alfred Birney
From Fantasia, a collections of stories. Amsterdam: Contact, 1999
Translation by Amy Horn. No reproducing allowed in any form without written permission from the author